Memede hissedilen sertliklere tıpta kitle adı verilmektedir. Memenin iyi huylu hastalıklarında genellikle hastalık, bulunduğu doku dışına taşımadığından hissedebilecek sertlik buna uygun olacaktır. Kitle daha rahat sınırlanabilir. Genellikle çevreye yapışıklık göstermez ve hareketlidir. Kitleler çeşitli karakterde olabilirler; çok sert, lastik kıvamında, yumuşak, hareketli, hareketsiz, sınırları belirgin veya sınırları belirsiz şekillerde saptanabilir. Gergin kistlerde ve fibroadenomlarda doku sert, lastik kıvamında olabilir.

İyi Huylu Hastalıkların Gelişimi

Meme dokusu vücudumuzdaki hormonların kontrolü altındadır. Aşırı stres, süregelen hastalıklar, yorgunluk, düzensiz beslenme gibi faktörlerden kadının hormon dengesi çok etkilenir. Bu durumda hormonlar gereğinden fazla veya az üretilir ve birbirleri ile olan oranları bozulur. Bu da memede bazı iyi huylu hastalıkların oluşmasına neden olur. Hormonların değişimi de memede fibrokistik yapı, ödem, adenozist gibi iyi huylu hastalıkların oluşmasına neden olur.

Fibroadenom : Halk arasında süt bezesi olarak adlandırılan durumdur. Meme kanalları içinde hücrelerin artışına bağlı gelişen, silgi sertliğinde hissedilen, hareketli bir yapıdır. Kanserleşen bir yapı olarak kabul edilemez ama, %3-4 oranında değişebildiği gözlenmiştir. Takip ve tedavisinde saptanan fibroadenom yapısına göre pek çok seçenek göz önünde tutulmaktadır. Memede daha çok 18-29 yaş da görülmekle birlikte, premenapozal dönemde yaşanan hormonal değişikliklere bağlı olarak büyüdükleri ve değişime uğradıkları gözlenebilmektedir. Büyüyen, dejenere olan ve kanlanmaya başlayan fibroadenomlar yüksek riskli kabul edilip cerrahiye alınırlar. Ancak iyi bir stres-uyku kontrolü, meme dokusunu etkileyen hormonların takibi ve kontrolü vücutta yangısal problemlerin azaltılması ile fibroadenomların büyümesi büyük oranda kontrol altına alınabilir.

Kist

Memede Kistler: Meme dokusunun destek ve kanal dokularındaki değişiklikler ile kanallar tıkanabilir. Meme kanallarındaki sıvı normal akışını sürdüremez ve kanal içinde birikir. Bu şekilde nadirde olsa oluşan kistlerin büyüklükleri bir kaç mm'den bir kaç cm'ye ulaşabilir. Muayene sırasında meme dokusu içinde genelde ağrısız kitleler olarak tespit edilen bu kistler çok sert olmayan hareketli yapılardır. Genellikle 30-35 yaş arasında görülür. Nadir de olsa enfekte olabilir. Memede ani gelişen şişlik sertlik ve kızarıklıkla karakterizedir. Bu duruma komplike kist adı verilir. Enfeksiyon geliştiğinde ultrasonda kist duvar bütünlüğü bozulmuş, düzensiz ve ödemli görülür. Ağrılı durumlarda tedavisi öncelikle USG eşliğinde ince iğne ile kistin içinin boşaltılıp enfekte olan sıvının dışarı alınmasıdır. Tedaviye ayrıca antibiotikler eklenebilir.

Fibrokistik Yapı ve Memede Ödem: Memede fibrokistik değişiklikler ve ödem nedeniyle hissedilebilecek sertlikler genellikle adet öncesi ortaya çıkar adet sonrasında hissedilmez olabilirler. Genellikle şişlik ve hassasiyet ile beraber tanımlanabilir. Meme ultrasonunda genelde küçük kistik yapılar dikkati çeker. Tedavisi rahatsızlığın sebebine göre planlanır. Memede ödem iyi huylu hastalık grubunda olmakla birlikte uzun sürdüğü koşullarda vücudun yıkım ve yapım kapasitesini aşar ve prekanseröz lezyonların gelişimine basamak teşkil edebilir. Fibrokistik yapı ve ödem aynen selülit gibi vücudun doku aralarında oluşan yangısal reaksiyonun dokuyu gittikçe sertleştirmesi sonucu meydana gelir. Yangıyı azaltacak tıbbi protokoller, kafeini azaltılmış  antioksidan beslenme planı ve bitkisel destekler ile meme dokusu içindeki ödem azaltılarak hem hasta konforu arttırılır, hem de iyi huylu problemlerin ilerlemesi ve dokulardaki değişimi engellemiş olur.

Meme Ağrısı (Mastodynia): Ağrı da yine genellikle memenin iyi huylu hastalıklarına ait bir bulgu olarak karşımıza çıkmaktadır. Meme kanserinde ağrı daha çok ileri dönem bulgusu olarak saptanmaktadır. Meme kanserinde hayat konforu bozabiliğinden sebebi bulunmalı ve tedavi edilmelidir. Fibrokistik yapılar ve meme enfeksiyonları, meme ağrısının en sık karşılaşılan sebepleri arasında yer almaktadır. Ancak meme dokusu cilt altında gelişirken ince bağlarla (cooper ligamanları) ile çevre dokuya sıkıca tutunmuştur. Çevre dokuda ağrı oluşturan problemleri, bahsi geçen bu liganamlar nedeniyle memeyi de uyarılabilir ve ağrı yaratabilirler.  Adet öncesi, (4-5 gün gibi) meme dokusunun ödeminin arttığı dönemlerde memeninde ağırlığı artar. Bu ağrı belirgin hale gelebilir. Hasta günlük hareketler sırasında bile ağrı duyar ve hatta yatarken bile çok rahatsız olur. Memenin ağrılı durumlarında tedavi stratejisi öncelikle hormonların ve stresin kontrol altına alınması, memedeki ödemin giderilmesi ve ağrının tedavi edilmesine yöneliktir.  Çevre doku hassasiyetinin azaltılması için, antiinflamatuar beslenme aşırı et ve karbonhidrat tüketiminin azaltılması, tuzun azaltılıp, suyun arttırılması, kafeinli içeceklerin azaltılmasının yanı sıra, plates gibi göğüs kaslarını güçlendirici egzersizler, antiiflamatuar ilaçların kullanılması, antioksidan beslenme önerilir.

Memede Akıntılar: Genelde iyi huylu hastalıklar nedeniyle görülür. Yeşil-mavi renkli akıntılar fibrokistik yapıya eşlik eder. Süt gibi akıntılara galaktore adı verilir, hormon bozukluklarını ifade eder. Tedavisi hastalığa göre belirlenir.

Lipom: Cilt altında yağ dokularına ait kitleler olup, daha yumuşak alanlar olarak hissedilirler. Büyümedikleri sürece sorun yaratmazlar.

Enfeksiyonlar: Daha çok emzirme döneminde görülmekle beraber vücut direncinin kırıldığı dönemlerde de karşımıza çıkabilir. Erken müdehale edildiğinde sorun bırakmadan iyileşebilir. Gecikildiğinde ise sertlik ve deformite kalıcı olabilir. Özellikle memede nadirde olsa bazı enfeksiyonlar vücutta apse ve şiddetli sertlik meydana getirerek oluşur. Bu duruma Granülömatöz mastit adı verilir. Tedavisi zor ve uzun sürelidir.